Ο Καθεδρικός Ναός του Χριστού του Σωτήρος είναι ο ψηλότερος ορθόδοξος ναός στον κόσμο και η έδρα του Ορθόδοξου Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών. Είναι το ιδανικό μέρος για να παρακολουθήσετε μια Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία ή να ανεβείτε στους τρούλους του και να θαυμάσετε ένα υπέροχο πανόραμα της Μόσχας. Η ιστορία αυτού του καθεδρικού είναι από εκείνες όπου η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία. Θέλετε να μάθετε γιατί; Συνεχίστε να διαβάζετε και θα το ανακαλύψετε.
Εισαγωγή
Ο Καθεδρικός Ναός του Χριστού του Σωτήρος στη Μόσχα είναι ο σημαντικότερος καθεδρικός ναός της Μόσχας, ακόμη και πριν από τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βασιλείου, με μια μοναδική και παράξενη ιστορία που ξεκινά από τον 19ο αιώνα και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Επιπλέον, είναι ο ψηλότερος ορθόδοξος ναός στον κόσμο.
Το επίσημο όνομά του είναι Καθεδρικός Ναός του Χριστού του Σωτήρος (του Λυτρωτή) του Πατριάρχη Μόσχας. Στην πραγματικότητα, είναι η έδρα του Ορθόδοξου Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών, του ανώτατου εκπροσώπου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, του Κυρίλλου Α΄ Μόσχας, που βρίσκεται εκεί από την 1η Φεβρουαρίου 2009.
Η τοποθεσία του ναού στη Μόσχα είναι πραγματικά κεντρική, κοντά στο Κρεμλίνο και δίπλα στον ποταμό Μόσχοβα, σε ένα υπέροχο περιβάλλον. Είναι ένα σημείο που αξίζει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε αν βρίσκεστε στη Μόσχα, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Το ύφος του είναι το λεγόμενο Νεορωσικό και η αρχιτεκτονική του βυζαντινή. Εμπνεύστηκε, τηρουμένων των αναλογιών, από την Αγία Σοφία (Ναό της Αγίας του Θεού Σοφίας), που βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη, Τουρκία, την πρώην Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Επίσης, πολλές μεταγενέστερες εκκλησίες εμπνεύστηκαν από την αρχιτεκτονική αυτού του Καθεδρικού, σαν να ήταν ένας Ναός ανάμεσα στους Ναούς.
1. Ο πρώτος Καθεδρικός Ναός του Χριστού του Σωτήρος στη Μόσχα
Η ιστορία του καθεδρικού ξεκινά το 1812, μετά τη νίκη των ρωσικών στρατευμάτων επί του γαλλικού στρατού του Ναπολέοντα.
Ο Τσάρος Αλέξανδρος Α΄ ήθελε να ανεγερθεί στη Μόσχα ένας ναός με το όνομα Χριστός ο Σωτήρ, προς τιμήν όσων πολέμησαν και πέθαναν στον Πατριωτικό Πόλεμο του 1812, ως φόρος τιμής και ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη θυσία του ρωσικού λαού. Ανεγέρθηκε επίσης ως ιστορικό μνημείο. Για αυτό, ο Τσάρος υπέγραψε ένα μανιφέστο εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του προς τη Θεία Πρόνοια.
Ωστόσο, μετά από διάφορες ιστορικές ανατροπές και περιστάσεις που σχετίζονταν με τα έργα και τα σχέδια, χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1839, ήδη στην εποχή του Τσάρου Νικολάου Α΄, για να τοποθετηθεί ο πρώτος λίθος.
Ο ναός ανατέθηκε στον καταξιωμένο και άρτια εκπαιδευμένο αρχιτέκτονα Κονσταντίν Τον, με καταγωγή από την Αγία Πετρούπολη, αφού άλλα σχέδια δεν υλοποιήθηκαν. Προσπάθησε να αποτυπώσει τη ρωσική εθνική παράδοση στον τομέα των εκκλησιαστικών κτιρίων σε μεγάλη κλίμακα. Χτίστηκε για σχεδόν 44 χρόνια, μεταξύ 1839 και 1883, όταν ολοκληρώθηκε και άνοιξε για τη θρησκευτική λατρεία.
Έτσι, στις 26 Μαΐου 1883, πριν από τη στέψη του Τσάρου Αλέξανδρου Γ΄, ο ναός καθαγιάστηκε για πρώτη φορά.
Ως ενδιαφέρον στοιχείο, ο μεγαλύτερος τρούλος του Καθεδρικού επιχρυσώθηκε με μια νέα τεχνική της εποχής: επιχρύσωση με ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση.
Σε αυτή τη φωτογραφία μπορείτε να δείτε την όψη του καθεδρικού το καλοκαίρι του 1931, πριν κατεδαφιστεί:
2. Από καθεδρικός ναός στο ψηλότερο ουρανοξύστη του κόσμου
Μετά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917, που περιλάμβανε θρησκευτικούς διωγμούς, το κλείσιμο και την κατεδάφιση ναών, καθώς και την άνοδο του Στάλιν στην εξουσία, διέταξε να κατεδαφιστεί ο Καθεδρικός Ναός του Χριστού του Σωτήρος με εκρηκτικά. Αυτή η βαρβαρότητα συνέβη το 1931 και υπάρχουν οπτικές μαρτυρίες της έκρηξης:
Στο ίδιο σημείο, ο Στάλιν σχεδίαζε, για τη δόξα της ΕΣΣΔ, το Παλάτι των Σοβιέτ, ένα πολυτελές μεγα-κτίριο, που προοριζόταν να γίνει το ψηλότερο κτίριο στον κόσμο, με ύψος 415 μέτρα, συν ένα άγαλμα του Λένιν άλλων 100 μέτρων, το οποίο τελικά δεν είδε ποτέ το φως της ημέρας, παρότι τα έργα είχαν ξεκινήσει. Μια ακόμη απόδειξη του μεγέθους του είναι ότι θα διέθετε αμφιθέατρο για 21,000 άτομα.
Αργότερα, μεταξύ της δεκαετίας του ’40 και του ’50, χτίστηκαν στη Μόσχα οι Seven Sisters, οι επτά μεγάλοι ουρανοξύστες που αποτέλεσαν μέρος της σταλινικής αρχιτεκτονικής και που στέκονται ακόμη.
Αφού κατεδαφίστηκε ο Καθεδρικός το 1931, χρειάστηκε σχεδόν ενάμισης χρόνος για να απομακρυνθούν τα υπολείμματα μετά την έκρηξη. Μόλις το 1937 ξεκίνησαν τα έργα για το Παλάτι των Σοβιέτ, τα οποία διακόπηκαν από τη γερμανική εισβολή του 1941 κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κολοσσιαίο κτίριο δεν είδε ποτέ το φως της ημέρας, κυρίως λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Μέρος από το μάρμαρο του Καθεδρικού χρησιμοποιήθηκε αργότερα για τους κοντινότερους σταθμούς του μετρό της Μόσχας.
3. Από τους ουρανοξύστες στη μεγαλύτερη πισίνα του κόσμου
Αργότερα, το 1958, επί κυβέρνησης Νικίτα Χρουστσόφ, κατασκευάστηκε στο ίδιο σημείο μια γιγάντια υπαίθρια πισίνα, η μεγαλύτερη στον κόσμο, με ζεστό νερό και διάμετρο 129 μέτρα. Ήταν ανοιχτή όλο τον χρόνο. Η Πισίνα Moskva λειτούργησε μέχρι το 1994, όταν ο χώρος όπου βρισκόταν έπρεπε να επιστρέψει στις ρίζες του.
4. Η ανακατασκευή του Καθεδρικού: επιστροφή στις ρίζες του
Παρά την κριτική το 1965 για την καταστροφή του καθεδρικού που άσκησε ο πρώτος Σοβιετικός αστροναύτης (και ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα το 1961), ο Yuri Gagarin, χρειάστηκε να φτάσουμε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 για να συναντηθούν σημαντικά μέλη της κοινωνίας και της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της πρωτεύουσας με στόχο να προωθήσουν την ανακατασκευή (ή, καλύτερα, την αναδημιουργία) του ναού.
Η πρωτοβουλία είχε τη στήριξη του πρώτου Προέδρου της Ρωσίας, του Boris Yeltsin, καθώς και του Δημάρχου της Μόσχας, του Yuri Luzhkov, και στις αρχές της δεκαετίας του ’90, μαζί με την πλήρη ευλογία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, συγκεντρώθηκαν σημαντικά δημόσια κονδύλια, ενώ βοήθησαν και συνεισφορές από άλλα ιδιωτικά κεφάλαια ή δωρεές. Υπολογίζεται ότι σχεδόν ένα εκατομμύριο Μοσχοβίτες δώρισαν χρήματα.
Ωστόσο, υπήρξαν και αντιπαραθέσεις για τον υψηλό προϋπολογισμό του εν μέσω οικονομικής κρίσης. Εκτιμάται ότι σχεδόν 200 million dollars came from public funds.
Ο νέος Καθεδρικός θα βασιζόταν, όπου ήταν δυνατό, στα αρχικά κριτήρια και στο σχέδιο του Konstantin Ton, προσαρμοσμένος στην πιο προηγμένη τεχνολογία των τελών του 20ού αιώνα, και θα χτιζόταν πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι τον 19ο αιώνα.
Τα έργα ξεκίνησαν το 1995 και ο Καθεδρικός του Χριστού Σωτήρος εγκαινιάστηκε ξανά το 2000, μετά την καταστροφή του το 1931, σε μια μεγαλοπρεπή τελετή που πραγματοποιήθηκε στις 19 Αυγούστου από τον Πατριάρχη Αλέξιο Β’, συμπίπτοντας με τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Ως τόπος λατρείας της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αξίζει να αναφερθεί η κηδεία του Boris Yeltsin το 2007, η πρώτη κρατική κηδεία μετά τον Τσάρο Αλέξανδρο Γ’ το 1894.
Επιπλέον, είναι και τόπος προσκυνήματος. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι επισκέπτονται τον καθεδρικό για να τιμήσουν τα λείψανα του St. Nicholas of Bari, προστάτη της Ρωσίας, από την ιταλική πόλη με το ίδιο όνομα.
5. Τι να δείτε στον Καθεδρικό του Χριστού Σωτήρος στη Μόσχα
Ο Καθεδρικός του Χριστού Σωτήρος ξεχωρίζει για την πέτρινη πρόσοψή του και το λευκό μάρμαρο, με τέσσερις κολόνες, καθώς και για τους πέντε χρυσούς τρούλους του (με τον ορθόδοξο σταυρό), ο ψηλότερος από τους οποίους φτάνει τα 103 meters.
Είναι ορατοί και εντυπωσιακοί από πολλά σημεία της πόλης, ακολουθώντας βυζαντινά πρότυπα, και ο ναός έχει χωρητικότητα περίπου 10.000 ατόμων.
Μπορείτε να τον περιηγηθείτε σε λιγότερο από μία ώρα, αν και αυτό εξαρτάται από το πόσο σας τραβούν η ιστορία και τα θρησκευτικά αξιοθέατα.
Στην εσωτερική διακόσμηση αυτού του επιβλητικού ναού θα βρείτε γρανίτη και κομμάτια πέτρας σε όλα τα χρώματα και τους πιθανούς τόνους. Επίσης, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις εικόνες, τις χορωδίες και τα καμπαναριά. Φυσικά, δεν γίνεται να χάσετε το υπέροχο iconostasis.
Επιπλέον, ο ναός χωρίζεται σε διάφορα παρεκκλήσια και στοές, μαζί με τον Καθεδρικό, ο οποίος διαθέτει πύλες διαφορετικού μεγέθους. Σας προτείνω ανεπιφύλακτα να επισκεφθείτε την Εκκλησία της Μεταμόρφωσης.
Διαφορετικοί χώροι του καθεδρικού θυμίζουν, μέσα από εικόνες και γλυπτά, τον Patriotic War of 1812 και όσους έδωσαν τη ζωή τους για τη Ρωσία.
Χάρη στο Yandex Maps, είναι δυνατό να επισκεφθείτε τον καθεδρικό και εσωτερικά:
6. Είσοδοι και ωράριο
Μπορείτε να φτάσετε στον καθεδρικό περπατώντας περίπου 20-25 λεπτά από την Κόκκινη Πλατεία. Επίσης με μετρό: παίρνοντας τη Line 1 (κόκκινη) και κατεβαίνοντας στον σταθμό Kropotkinskaya.
Έχετε υπόψη ότι κατά την είσοδο στον ναό:
- Η είσοδος στον ναό είναι δωρεάν. Επίσης, σε ορισμένες περιόδους του χρόνου, όπως στις αρχές Ιουνίου, είναι πιο δύσκολο να τον επισκεφθείτε γιατί είναι γεμάτος προσκυνητές.
- Ξεναγήσεις οργανώνονται από τον ίδιο τον καθεδρικό, με εξηγήσεις για την ιστορία του και τα διάφορα παρεκκλήσια, ενώ επιτρέπουν και πρόσβαση στο μουσείο του καθεδρικού και στο παρατηρητήριο, που βρίσκεται περίπου στα 40 μέτρα, από όπου μπορείτε να απολαύσετε μια όμορφη πανοραμική θέα στο Κρεμλίνο και στον ποταμό Μόσκβα. Η τιμή αυτών των επισκέψεων για ξένους τουρίστες είναι 600 ρούβλια ανά άτομο για ομάδες 10 ατόμων και 1.300 ρούβλια ανά άτομο για ομάδες κάτω των 4 ατόμων. Απαιτείται προκράτηση μέσω των αριθμών +7 (495) 637-29-67 και +7 (495) 637-28-47. Για περισσότερες πληροφορίες για τις ξεναγήσεις, μπορείτε να επισκεφθείτε: http://fxxc.ru (στα ρωσικά). Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να γράψετε σε αυτό το email ενημέρωσης: info@xxc.ru.
- Ωράριο λειτουργίας: συνήθως από 8 π.μ. έως 6 μ.μ., αν και το καλοκαίρι συνήθως κλείνει αργότερα. Καλό είναι να ελέγχετε την επίσημη ιστοσελίδα: http://xxc.ru. Έχετε υπόψη ότι μπορεί να υπάρχουν περιορισμοί πρόσβασης κατά τη διάρκεια εορτασμών ή θρησκευτικών ακολουθιών.
- Τουριστικές πληροφορίες: τον Μάιο του 2017 άνοιξε ένα κέντρο τουριστικών πληροφοριών στη Μόσχα, στην εξωτερική πλατεία του καθεδρικού. Είναι ανοιχτό καθημερινά από 10 π.μ. έως 7 μ.μ.
Αυτός ο καθεδρικός είναι ιδανικό μέρος αν θέλετε να παρακολουθήσετε μια ορθόδοξη θρησκευτική τελετή. Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να δείτε το ωράριο των ακολουθιών αυτού του καθεδρικού: http://xxc.ru (στα ρωσικά, αλλά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον αυτόματο μεταφραστή του browser σας).
7. Κανόνες που πρέπει να γνωρίζετε πριν επισκεφθείτε τον Καθεδρικό
Όπως και σε άλλους ναούς αντίστοιχης σημασίας, και από σεβασμό στη θρησκευτική παράδοση, είναι απαραίτητο να τηρούνται ορισμένοι σημαντικοί κανόνες για την είσοδο στον Καθεδρικό:
- Ενδυμασία: Οι άνδρες δεν μπορούν να μπουν με σορτς. Στις γυναίκες συνιστάται να φορούν μαντίλι ή πέπλο στο κεφάλι (κρατήστε ένα στην τσάντα σας για παν ενδεχόμενο). Οι ώμοι πρέπει να είναι καλυμμένοι, τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες. Δεν συνιστώνται ρούχα με βαθύ ντεκολτέ ή μίνι φούστες. Στην είσοδο υπάρχει άτομο που ελέγχει την ενδυμασία και πραγματοποιεί έλεγχο ασφαλείας.
- Λειτουργίες: το να επισκέπτεστε έναν ορθόδοξο ναό «τουριστικά» και να περιφέρεστε κατά τη διάρκεια μιας λειτουργικής τελετής θεωρείται πολύ κακό γούστο. Η λειτουργία είναι πολύ σιωπηλή, διαλογιστική, συγκεντρωμένη και τελετουργική, οπότε η ελευθερία κίνησης είναι πολύ περιορισμένη. Επίσης, μην ξεχνάτε ότι οι πιστοί πρέπει να στέκονται όρθιοι καθ’ όλη τη διάρκεια της τελετής.
- Φωτογραφίες: δεν επιτρέπεται να βγάζετε φωτογραφίες στο εσωτερικό.
Τον Φεβρουάριο του 2012, ο Καθεδρικός του Χριστού Σωτήρος έγινε θέμα στα ΜΜΕ παγκοσμίως, όταν τρεις γυναίκες από το φεμινιστικό punk συγκρότημα Pussy Riot, στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας τους κατά της επανεκλογής του Vladimir Putin, μπήκαν στον καθεδρικό, έκαναν το σημείο του σταυρού, υποκλίθηκαν μπροστά στο ιερό και άρχισαν να ερμηνεύουν ένα τραγούδι. Ένα λεπτό αργότερα συνελήφθησαν από τους φρουρούς και αργότερα καταδικάστηκαν σε two years in prison.
Συνοψίζοντας, η επίσκεψη στον Καθεδρικό είναι απαραίτητη λόγω της υψηλής καλλιτεχνικής, θρησκευτικής και αρχιτεκτονικής του αξίας. Επίσης, λόγω της τοποθεσίας και της ιστορίας του, δεν γίνεται να χάσετε την επίσκεψη στον Καθεδρικό του Χριστού Σωτήρος στη Μόσχα.
The most complete and up-to-date guide for traveling to Russia
If you found this article helpful, the Russiable Guide goes one step further than the blog.
Unlike individual blog articles, the guide brings together all practical information, organized step by step, with constantly updated data and additional content not published on the blog, specifically designed to help you plan a trip to Russia without mistakes or last-minute surprises.
It is available as an interactive web guide—always updated whenever changes occur—and also as a downloadable PDF of over 1,000 pages, with lifetime access to all updates.
GET THE GUIDE & START PLANNING
